Przed rozpoczęciem roku szkolnego Państwowa Inspekcja Sanitarna ocenia warunki higieniczne w szkołach. W kontroli uwzględnia między innymi wentylację, wyposażenie sal, dostęp do sanitariatów i organizację przestrzeni dla uczniów. GIS opublikował dane z oceny 5 359 placówek przed rokiem szkolnym 2026/2027. To ważny obraz sprawdzonych szkół, ale nie pełny spis wszystkich placówek w kraju.
Co obejmuje ocena warunków w szkole?
Kontrola sanitarna dotyczy elementów, które wpływają na codzienne funkcjonowanie uczniów i pracowników. Inspektorzy sprawdzają między innymi stan pomieszczeń, dostęp do wody i urządzeń sanitarnych, warunki do utrzymania higieny, wyposażenie sal oraz organizację nauki. Oceniają też wentylację i możliwość właściwego wietrzenia pomieszczeń. Zakres czynności może zależeć od rodzaju placówki i przedmiotu kontroli.
Wynik nie sprowadza się do jednej oceny całego budynku. Poszczególne elementy mogą być w różnym stanie, a zalecenia pokontrolne odnoszą się do konkretnych nieprawidłowości. Dlatego dane procentowe należy czytać razem z opisem tego, co dokładnie sprawdzano i jaką grupę placówek objęto oceną.
Dane GIS przed rokiem szkolnym 2026/2027
Według informacji Głównego Inspektoratu Sanitarnego przed rozpoczęciem roku szkolnego oceniono 5 359 szkół, czyli 28,8 proc. placówek wskazanych w zestawieniu. Wśród sprawdzonych szkół w 99 proc. odnotowano prawidłową wentylację w ponad połowie sal lekcyjnych. W 68,4 proc. ocenionych placówek wszystkie pomieszczenia zapewniały co najmniej 2,5 m² powierzchni na ucznia przy pełnym obłożeniu.
GIS zaznacza, że wartość 2,5 m² jest monitorowanym wskaźnikiem, a nie ogólnym ustawowym minimum powierzchni na ucznia. Nie należy więc przedstawiać tej liczby jako samodzielnego wymogu prawnego. Podobnie wynik dotyczący wentylacji odnosi się do ponad połowy sal w danej szkole, a niekoniecznie do każdej sali.
W tym samym zestawieniu Inspekcja podała, że w 99 proc. ocenionych szkół uczniowie mieli zapewnione miejsce do przechowywania rzeczy, a w niemal 98 proc. spełniono oceniane wskaźniki dotyczące urządzeń sanitarnych. Gabinety profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej stwierdzono w 78,6 proc. kontrolowanych placówek. Są to wyniki z przebadanej grupy, a nie automatyczna ocena wszystkich szkół w Polsce.
Jak rozumieć wyniki kontroli?
Odsetek nie opisuje każdej placówki osobno. Jeżeli raport podaje wynik dla 5 359 ocenionych szkół, nie można bez dodatkowych danych zakładać, że taki sam stan występuje w pozostałych placówkach. Różnice mogą wynikać z wieku budynku, liczby uczniów, organizacji zajęć, lokalnych warunków i zakresu wykonanych prac.
Wyniki kontroli pokazują, które obszary są oceniane i gdzie mogą pojawić się zalecenia. Nie zastępują jednak informacji o konkretnej szkole ani oceny jej aktualnego stanu. Jeżeli rodzic lub pracownik zauważy problem z wentylacją, czystością, dostępem do sanitariatów lub innym warunkiem higienicznym, może najpierw zgłosić go dyrekcji. W sprawie wymagającej oceny sanitarnej można skontaktować się z właściwą miejscowo powiatową stacją sanitarno-epidemiologiczną.
Na co zwrócić uwagę na co dzień?
- czy sale są regularnie wietrzone, a wentylacja działa prawidłowo;
- czy uczniowie mają dostęp do czystych sanitariatów, bieżącej wody i środków higienicznych;
- czy wyposażenie i organizacja sal odpowiadają liczbie uczniów;
- czy szkoła reaguje na zgłaszane usterki i komunikuje plan ich usunięcia.
Obserwacja codziennych warunków nie zastępuje kontroli. Pomaga jednak szybko przekazać szkole konkretną informację o problemie. Zgłoszenie warto opisać rzeczowo: wskazać miejsce, rodzaj zauważonej nieprawidłowości i moment jej występowania.
Co może zrobić dyrekcja i społeczność szkolna?
Wiele działań poprawiających codzienne warunki zaczyna się od regularnego przeglądu pomieszczeń i szybkiego reagowania na usterki. Dyrekcja może ustalić sposób zgłaszania problemów, monitorować stan wyposażenia i organizować wietrzenie sal z uwzględnieniem pogody oraz planu zajęć. Przy większej liczbie uczniów znaczenie ma także harmonogram korzystania z pomieszczeń i utrzymanie czystości w częściach wspólnych.
Rodzice i pracownicy mogą przekazywać konkretne obserwacje, na przykład wskazać salę, porę dnia i rodzaj problemu. Rzeczowy opis ułatwia szkole ocenę sytuacji i zaplanowanie działań. Jeśli problem dotyczy warunków sanitarnych i nie został rozwiązany, można zwrócić się do właściwej miejscowo stacji sanitarno-epidemiologicznej. Inspekcja ocenia warunki w ramach swoich kompetencji; nie zastępuje zarządcy budynku ani dyrekcji w bieżącym utrzymaniu obiektu.
Dlaczego ważne są dane z konkretnych placówek?
Ogólnokrajowe zestawienie pozwala zobaczyć skalę i kierunki działań, ale nie odpowiada na pytanie o stan jednej szkoły. Przy interpretacji warto sprawdzić datę kontroli, jej zakres, liczbę ocenionych obiektów i to, czy podany odsetek dotyczy szkół, sal czy określonych urządzeń. Takie rozróżnienie pomaga uniknąć uogólnień i lepiej zrozumieć, jakie kwestie wymagają dalszej weryfikacji.
Materiał ma charakter informacyjny. Dane i opis działań kontrolnych opublikował Główny Inspektorat Sanitarny. Szczegółowe informacje o konkretnej placówce można uzyskać w szkole lub we właściwej stacji sanitarno-epidemiologicznej.
