Niezależny portal informacyjny — nie jest oficjalną stroną Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Przechowywanie szczepionek w punktach szczepień. Wytyczne GIS i GIF

Fiolki ze szczepionkami zabezpieczone w pojemniku chłodniczym podczas transportu.

Główny Inspektorat Sanitarny i Główny Inspektorat Farmaceutyczny opublikowały zalecenia dotyczące przechowywania, transportu i przygotowania szczepionek w punktach szczepień. Dokument przypomina, że bezpieczeństwo preparatu zależy od zachowania warunków określonych przez producenta oraz od właściwej organizacji pracy placówki.

Dlaczego ważny jest łańcuch chłodniczy?

Szczepionki są produktami leczniczymi, których właściwości mogą ulec zmianie, jeżeli nie są przechowywane i przewożone w odpowiednich warunkach. Wytyczne podkreślają potrzebę monitorowania temperatury na poszczególnych etapach: od przechowywania, przez transport, aż po przygotowanie do podania.

Warunki nie powinny być przyjmowane „na oko”. Punkt szczepień powinien postępować zgodnie z wymaganiami danego preparatu oraz przyjętą procedurą. W razie awarii urządzenia lub podejrzenia przerwania łańcucha chłodniczego szczepionkę trzeba zabezpieczyć i ocenić przed podjęciem decyzji o dalszym postępowaniu.

Co sprawdza personel przed szczepieniem?

Zalecenia GIS i GIF wskazują na kontrolę podstawowych informacji o preparacie oraz jego stanu. Przed podaniem należy zweryfikować między innymi nazwę i dawkę, datę ważności, numer serii, integralność opakowania, wygląd szczepionki oraz zgodność drogi i miejsca podania z dokumentacją i wymaganiami.

Jeżeli którykolwiek element budzi wątpliwości, preparatu nie należy podawać do czasu ich wyjaśnienia. Osobną uwagę poświęcono szczepionkom wstrzymanym lub wycofanym z obrotu: ich status powinien być sprawdzony przed użyciem.

Kontrola zapasów i terminów

W punkcie szczepień powinna być wyznaczona osoba odpowiedzialna za regularną kontrolę terminów ważności. GIS wskazuje, że weryfikację należy prowadzić co najmniej raz w miesiącu, zgodnie z procedurą placówki. Preparaty po terminie trzeba oddzielić od zapasu przeznaczonego do użycia, oznaczyć i zabezpieczyć przed przypadkowym podaniem, a następnie przekazać do utylizacji zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Jak postępować przy podejrzeniu nieprawidłowości?

W razie awarii chłodzenia lub wątpliwości co do warunków transportu punkt powinien działać według przyjętej procedury i zaleceń dotyczących konkretnego produktu. Do czasu oceny należy zapobiec przypadkowemu użyciu preparatu. Samo przywrócenie właściwej temperatury nie przesądza jeszcze, czy szczepionka może być wykorzystana.

Wytyczne obejmują również przygotowanie szczepionki do podania oraz postępowanie z zapasami. Szczegółowe wymagania opublikowano w dokumencie GIS i GIF dla punktów szczepień. Personel powinien zapoznać się z pełną treścią zaleceń i stosować procedury właściwe dla swojej placówki.