Mleko prosto od zwierzęcia nie jest tym samym produktem co mleko poddane pasteryzacji. Może zawierać drobnoustroje, których nie widać i nie da się rozpoznać po zapachu. Z tego powodu warto świadomie wybierać produkty mleczne, przestrzegać warunków przechowywania i nie podawać surowego mleka osobom szczególnie narażonym na ciężki przebieg zakażeń.
Czym różni się mleko surowe od pasteryzowanego?
Mleko surowe nie przeszło procesu cieplnego przeznaczonego do ograniczenia obecności drobnoustrojów. Nawet higieniczny wygląd gospodarstwa i świeży zapach nie dają gwarancji, że surowiec jest wolny od bakterii. Zanieczyszczenie może pojawić się na różnych etapach pozyskiwania, przechowywania i transportu.
Pasteryzacja jest jedną z metod obróbki mleka, a produkt po procesie nadal wymaga przechowywania zgodnie z etykietą. Nie zakładaj, że mleko z automatu, targu lub bezpośrednio od producenta było poddane pasteryzacji. Zapytaj o sposób przetworzenia i przeczytaj oznaczenie produktu.
Przy wyborze produktu sprawdź:
- czy mleko jest oznaczone jako surowe lub pasteryzowane,
- wymagane warunki przechowywania,
- termin przydatności i stan opakowania.
Jakie ryzyko wiąże się z surowym mlekiem?
Surowe mleko może przenosić drobnoustroje wywołujące choroby przewodu pokarmowego i inne zakażenia. Objawy nie zawsze pojawiają się od razu, a ich przebieg może być różny. Nie można wiarygodnie wykluczyć ryzyka przez obejrzenie produktu, powąchanie go ani spróbowanie niewielkiej ilości.
Szczególną ostrożność powinny zachować dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży oraz osoby z obniżoną odpornością. Wybór żywności dla tych grup warto omówić z lekarzem lub dietetykiem, zwłaszcza gdy istnieją dodatkowe ograniczenia zdrowotne. Nie podawaj surowego mleka ani produktów z niego przygotowanych osobom, którym zalecono unikanie takich produktów.
Ostrożność jest szczególnie ważna w przypadku:
- małych dzieci,
- kobiet w ciąży,
- osób starszych lub z obniżoną odpornością.
Jak bezpiecznie kupować i przechowywać nabiał?
Kupuj produkty z czytelną etykietą, w nienaruszonym opakowaniu i ze sprawdzonego źródła. Produkty wymagające chłodzenia przechowuj w warunkach podanych na etykiecie. Nie pozostawiaj ich długo poza lodówką ani w nagrzanym samochodzie. Po otwarciu stosuj dodatkowe wskazówki producenta dotyczące czasu zużycia.
Oddzielaj mleko i nabiał od surowego mięsa, ryb oraz produktów, które mogą przeciekać. Wyciek z opakowania oczyść, a ręce umyj przed przygotowaniem posiłku. Nie przelewaj mleka do naczynia bez oznaczenia daty, jeśli nie zamierzasz go od razu wykorzystać.
Po zakupie:
- od razu schłodź nabiał wymagający lodówki,
- przechowuj go zgodnie z etykietą,
- zużyj w czasie wskazanym po otwarciu.
Jak postąpić po spożyciu mleka budzącego wątpliwości?
Jeżeli produkt miał nieznane pochodzenie, pozostawał poza chłodzeniem lub opakowanie było uszkodzone, nie podawaj go innym osobom. Zachowaj etykietę i informacje o zakupie. Jeśli po spożyciu pojawią się dolegliwości, skontaktuj się z lekarzem i przekaż, jaki produkt oraz kiedy został spożyty.
Przy ciężkich, szybko nasilających się objawach szukaj pilnej pomocy medycznej. Nie stosuj samodzielnie leków ani domowych metod jako zamiennika konsultacji. Jeżeli podejrzewasz, że problem dotyczy produktu sprzedawanego w obrocie, zapisz nazwę sprzedawcy, miejsce zakupu, datę i dostępne dane partii.
Jeżeli wybierasz produkt bezpośrednio od producenta, upewnij się, że wiesz, czy mleko jest surowe, czy poddane obróbce. Nie opieraj decyzji na zapewnieniu, że zwierzę wygląda zdrowo; stan zwierzęcia nie pozwala konsumentowi ocenić wszystkich zagrożeń w produkcie. Nie podawaj surowego mleka małym dzieciom ani osobom, którym lekarz zalecił szczególną ostrożność. Samodzielne podgrzewanie nie zawsze jest równoważne kontrolowanemu procesowi przemysłowemu, więc jeśli masz wątpliwości, wybierz produkt pasteryzowany. W razie wycofania partii sprawdź dokładnie numer i datę, a opakowanie zachowaj do czasu uzyskania informacji od sprzedawcy. Po dolegliwościach zdrowotnych opowiedz lekarzowi, jaki produkt był spożyty i kiedy.
Nie wykorzystuj surowego mleka do koktajlu, deseru ani potrawy bez obróbki, jeśli mają być spożywane przez osoby wrażliwe. Produkty przygotowane z niego, takie jak sery lub śmietana, również mogą zachować zagrożenia, jeżeli proces nie obejmował odpowiedniej obróbki. W podróży transportuj nabiał w warunkach chłodniczych i nie zostawiaj go na słońcu. Jeśli kupujesz bezpośrednio od rolnika, zapytaj o sposób pozyskania oraz informację, czy produkt był poddany pasteryzacji; odpowiedź powinna być jasna i zgodna z oznaczeniem.
Zachowaj informacje o:
- rodzaju i ilości spożytego produktu,
- dacie zakupu i warunkach przechowywania,
- objawach i czasie ich pojawienia się.
Surowe mleko może zawierać drobnoustroje, których nie da się rozpoznać wzrokiem ani zapachem. Wybieraj produkty z jasną informacją o przetworzeniu, przechowuj je zgodnie z etykietą i zachowaj szczególną ostrożność dla grup wrażliwych. Po niepokojących objawach skonsultuj się z lekarzem i przekaż dane produktu.